Sinh hoạt chuyên môn trong tổ chuyên môn ở trường học là hoạt động quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục chung của toàn trường. Việc sinh hoạt chuyên môn giúp giáo viên trao đổi về vấn đề chuyên môn, nâng cao kĩ năng, nghiệp vụ. Sinh hoạt chuyên môn theo Nghiên cứu bài học là hình thức sinh hoạt chuyên môn không mới, nhưng đem lại hiệu quả vô cùng thiết thực.

Chiều ngày 15 tháng 10 năm 2026, hai tổ chuyên môn Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội, Trường THCS Quang Trung, xã Đức Phú, tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học (NCBH) tháng 10 với hai tiết dạy minh họa thuộc môn Toán lớp 8 và Lịch sử &Địa lí lớp 9. Hoạt động là dịp để đội ngũ giáo viên trao đổi kinh nghiệm, cùng phân tích quá trình học tập của học sinh, tìm kiếm giải pháp đổi mới phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Thực hiện định hướng đổi mới giáo dục theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học đang trở thành một hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao năng lực nghề nghiệp của giáo viên. Không chỉ dừng lại ở việc dự giờ, nhận xét và đánh giá tiết dạy, hình thức sinh hoạt này hướng đến nghiên cứu quá trình học tập của học sinh, từ đó giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp tổ chức dạy học phù hợp với mục tiêu, yêu cầu cần đạt của từng bài học.
Tại Trường THCS Quang Trung, xã Đức Phú, buổi sinh hoạt chuyên môn tháng 10 được hai tổ chuyên môn Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội triển khai thông qua hai tiết dạy minh họa môn Toán lớp 8 và Lịch sử & Địa lí lớp 9. Các tiết dạy được chuẩn bị trên cơ sở trao đổi, thống nhất trong tổ chuyên môn, tập trung vào việc lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động học nhằm phát huy tính chủ động, tích cực của học sinh.
Điểm cốt lõi của sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là sự chuyển đổi từ việc tập trung đánh giá hoạt động của người dạy sang quan sát, tìm hiểu và phân tích hoạt động học tập của người học. Theo đó, sau khi phân công nhiệm vụ cho giáo viên đứng lớp thì tất cả giáo viên trong tổ cùng xây dựng tiết dạy, xác định những nội dung học sinh có thể gặp khó khăn, dự kiến các tình huống sư phạm và lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp. Sau khi thực hiện tiết dạy minh họa, các thành viên cùng quan sát, trao đổi và phân tích những biểu hiện học tập thực tế để rút kinh nghiệm, hoàn thiện phương án tổ chức dạy học.
Cách làm này tạo điều kiện để mỗi giáo viên không chỉ chia sẻ kinh nghiệm cá nhân mà còn tham gia vào quá trình nghiên cứu, giải quyết những vấn đề chuyên môn từ thực tiễn giảng dạy. Những khó khăn của học sinh trong tiếp nhận kiến thức, thực hiện nhiệm vụ, trao đổi ý kiến hay vận dụng kiến thức vào thực tiễn trở thành cơ sở để giáo viên cùng tìm kiếm giải pháp. Qua đó, sinh hoạt chuyên môn thực sự gắn với yêu cầu nâng cao chất lượng dạy học, thay vì chỉ là hoạt động hành chính theo định kỳ.

Học sinh trong tiết học Lịch sử&Địa lí
Trong buổi sinh hoạt chuyên môn, cô Mai Thị Lý, giáo viên môn Lịch sử, đã thực hiện tiết dạy minh họa môn Lịch sử&Địa lí lớp 9. Tiết học diễn ra sinh động với sự tham gia tích cực của học sinh trong các hoạt động nghiên cứu, khám phá kiến thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một chiều, học sinh được khuyến khích tìm hiểu nội dung bài học, trao đổi và thảo luận nhóm, trình bày kết quả tìm hiểu, đồng thời lắng nghe, phản hồi và phản biện ý kiến của bạn. Quá trình tham gia các hoạt động giúp học sinh từng bước hình thành khả năng tự học, tư duy độc lập, hợp tác và diễn đạt quan điểm của bản thân.
Đối với môn Lịch sử& Địa lí, việc tổ chức các hoạt động học tập theo hướng phát huy tính chủ động có ý nghĩa thiết thực. Học sinh không chỉ ghi nhớ sự kiện, kiến thức mà còn có cơ hội phân tích thông tin, kết nối các nội dung và đưa ra nhận định dựa trên những căn cứ đã tìm hiểu. Vai trò của giáo viên vì thế không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là người thiết kế nhiệm vụ, định hướng tư duy, hỗ trợ và tạo điều kiện để học sinh tự khám phá nội dung bài học. Trong bối cảnh Lịch sử đang là phân môn bị lãng quên, những kiến thức khô khan cùng với những thông số khó ghi nhớ làm học sinh nhàm chán môn học, việc tìm hiểu phương pháp dạy học tích cực đối với môn học, tạo thu hút sự quan tâm của học sinh là vấn đề cần thiết.
Cùng với tiết dạy môn Lịch sử & Địa lí, thầy Lương Thanh Bình đã hoàn thành tiết dạy minh họa môn Toán lớp 8. Đây là dịp để giáo viên trong tổ chuyên môn cùng nghiên cứu cách tổ chức hoạt động học tập đối với môn học có tính hệ thống, đòi hỏi học sinh kết hợp tư duy logic, khả năng phân tích và vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề.
Thông qua việc quan sát quá trình học sinh thực hiện nhiệm vụ, giáo viên có thể nhận diện những nội dung học sinh đã nắm vững, những bước còn lúng túng và các dạng khó khăn thường gặp khi tiếp cận kiến thức. Từ đó, tổ chuyên môn có cơ sở trao đổi về cách xây dựng câu hỏi gợi mở, thiết kế bài tập, tổ chức hoạt động cá nhân và nhóm, cũng như lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp với các đối tượng học sinh.

Tiết học Toán của thầy Lương Thanh Bình
Hai tiết dạy ở hai môn học khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung là tăng cường hoạt động học tập của học sinh, phát huy năng lực tự học, tư duy, hợp tác và vận dụng kiến thức. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để giáo viên nhìn nhận lại hiệu quả của các phương pháp đang sử dụng, mạnh dạn thử nghiệm cách tiếp cận mới và học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp.
Hoạt động sinh hoạt chuyên môn theo hướng NCBH góp phần hình thành văn hóa trao đổi chuyên môn dựa trên tinh thần hợp tác, tôn trọng và cầu thị. Việc phân tích tiết dạy tập trung vào hiệu quả của hoạt động học, những minh chứng quan sát được và khả năng đáp ứng mục tiêu bài học, thay vì chỉ nhận xét ưu điểm, hạn chế của giáo viên đứng lớp. Khi những ý kiến đóng góp hướng đến giải quyết khó khăn trong học tập của học sinh, giáo viên sẽ có thêm động lực đổi mới, chủ động chia sẻ kinh nghiệm và cùng chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục.
Đối với nhà trường, duy trì sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học còn giúp tăng cường sự liên kết giữa các giáo viên, nâng cao năng lực xây dựng kế hoạch bài dạy và tổ chức hoạt động giáo dục. Đây cũng là cơ sở để các tổ chuyên môn từng bước hình thành kho học liệu, kinh nghiệm thực tiễn và những phương án dạy học phù hợp với đặc điểm học sinh của đơn vị.
Buổi sinh hoạt chuyên môn tháng 10 của hai tổ Khoa học Tự nhiên và Khoa học Xã hội, Trường THCS Quang Trung, xã Đức Phú, tiếp tục khẳng định ý nghĩa của việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học. Thông qua hai tiết dạy minh họa môn Toán lớp 8 và Lịch sử & Địa lí lớp 9, đội ngũ giáo viên có thêm cơ hội trao đổi nghiệp vụ, nghiên cứu phương pháp tổ chức dạy học và nâng cao khả năng đánh giá quá trình học tập của học sinh.
Với định hướng lấy học sinh làm trung tâm, coi trọng sự hợp tác và phát triển chuyên môn liên tục, sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học không chỉ góp phần nâng cao chất lượng từng tiết dạy mà còn tạo nền tảng cho sự đổi mới bền vững trong nhà trường. Qua đó, Trường THCS Quang Trung từng bước nâng cao năng lực đội ngũ, đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. – Thanh Tuân –
GÓP Ý